آزمایش غربالگری چهارگانه یا کوآد مارکر چیست؟
آزمایش غربالگری چهارگانه نوعی آزمایش خون است که بر مبنای آن اطلاعات مفیدی در ارتباط با شرایط مادر باردار حاصل میشود. این آزمایش باید بین هفتههای ۱۵ تا ۲۰ بارداری انجام شود. اختلالات ژنتیکی، مشکلات مغزی و نخاعی و مشکلات نخاع و لوله عصبی از جمله اختلالاتی هستند که در این آزمایش مورد بررسی قرار میگیرند. برای انجام این آزمایش، از مادر باردار نمونهی خون گرفته میشود. مواردی که در این آزمایش مورد بررسی قرار میگیرند عبارتند از: مشکلات مغزی، نخاعی و لوله عصبی اسپینا بیفیدا (مهره شکاف دار) و آنانسفالی (عدم وجود بخشی از مغز) از جمله اختلالات لولهی عصبی هستند. نقص لولهی عصبی در یک یا ۲ مورد از هر ۱۰۰۰ نوزاد متولد شده وجود دارد. غربالگری چهارگانه تقریبا ۷۵% از موارد نقص در لولهی عصبی را در پیش از تولد نوزاد تشخیص میدهد. اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون، اختلالات کروموزومی از هر ۷۲۰ نوزاد، تقریبا یک نفر با این نوع اختلالات متولد میشود. تقریبا ۷۵% از موارد نقص ژنتیکی و کروموزومی در جنینهای مادران زیر ۳۵ سال توسط غربالگری چهارگانه قابل تشخیص است. در مادران ۳۵ سال یا بیشتر، این درصد تا ۸۵ الی ۹۰% نیز میرسد. آزمایش غربالگری چهارگانه، نوعی آزمایش خون است که برای بررسی چهار مادهی خاص انجام میشود: AFP، HCG، Inhibin-A،Estriol AFP: آلفا فیتو پروتئین، پروتئینی است که توسط جنین تولید میشود. HCG: گونادوتروپین جفتی انسان، هورمون تولید شده در جفت است. Inhibin-A: نوعی پروتئین که در جفت و تخمدان تولید میشود. آزمایش غربالگری چهارگانه نوعی آزمایش خون است که به آزمایش غربالگری سهگانه مشابهت دارد و با نامهای AFP Plus و غربالگری مالتیپل مارکر نیز شناخته میشود. غربالگری چهارگانه به این معنا است که بجز سه مادهی اصلی یعنی AFP، HCG وEstriol، یک مادهی چهارم یعنی Inhibin-A نیز مورد بررسی قرار میگیرد. در حقیقت غربالگری چهارگانه تفاوت چندانی با غربالگری سهگانه ندارد. تفاوت اصلی این دو آزمایش افزایش احتمال تشخیص سندرم داون در غربالگری چهارگانه، از طریق ارزیابی سطح Inhibin-A است. همچنین احتمال حاصل شدن نتیجهی مثبت کاذب نیز در غربالگری چهارگانه کمتر است.
نحوه انجام غربالگری چهارگانه یا کوآد مارکر
در آزمایش کوآد مارکر از مادر باردار نمونهی خون گرفته میشود، این پروسه حدود ۵ الی ۱۰ دقیقه طول میکشد. سپس نمونهی خون به آزمایشگاه ارسال میشود. معمولاً آماده شدن نتایج چند روز طول میکشد.
توجه به این نکته بسیار حائز اهمیت است که غربالگری چهارگانه یا کوآد مارکر، یک آزمایش غربالگری است نه تشخیصی. این آزمایش تنها گوشزد میکند که جنین در معرض خطر یک بیماری ژنتیکی قرار دارد. بسیاری از مادرانی که نتیجهی غربالگری آنها غیر طبیعی بوده، یک نوزاد سالم به دنیا میآورند. نتایج آزمایش غیر طبیعی، تنها به معنای نیاز به انجام آزمایشات تشخیصی است. پس از مثبت شدن نتیجهی غربالگری، بهتر است برای احتیاط بیشتر، آزمایش تکرار شده و یک سونوگرافی با کیفیت و دقیق نیز انجام شود. در صورتی که همچنان نتایج غیر طبیعی حاصل شوند، ممکن است به استفاده از یک روش تهاجمیتر همچون آزمایش آمنیوسنتز نیاز باشد. استفاده از هر نوع روش تهاجمی، باید با مشورت کامل با همسر، پزشک یا دیگر پزشکان باتجربه صورت بگیرد. در چه شرایطی باید آزمایشات بیشتری انجام شود؟ غربالگری چهارگانه یا کوآد مارکر یک آزمایش عادی است که خطر قابلتوجهی برای مادر و جنین ایجاد نمیکند. نتایج این آزمایش ممکن است دلیلی برای انجام آزمایشات بیشتر باشد. دلایل موجه برای انجام دادن یا ندادن آزمایشات تکمیلی، از فردی به فرد دیگر یا زوجی به زوج دیگر متفاوت است.
ثبت ديدگاه